^Wróć na górę

Lata 2000-2009 - Miasto Kostrzyn nad Odrą

umkWIDOKÓWKI WYDANE W LATACH 2000-2009
PRZEZ MIASTO KOSTRZYN NAD ODRĄ

Dzięki uprzejmości i nieocenionej pomocy Pani Agnieszki Żurawskiej-Tatały z Urzędu Miasta w Kostrzynie nad Odrą możemy zaprezentować na łamach naszego serwisu również "miejskie" widokówki. Wydawane one były w niewielkich nakładach ale magistrat podszedł do sprawy bardzo profesjonalnie - na pocztówkach widoczne są zarówno czasy, kiedy miasto rozwijało się przed rokiem 1945 jak i zupełnie nowy, zmieniający się, polski Kostrzyn nad Odrą. Warto zaznaczyć, że poza wyjątkami nie były to pojedyncze wydawnictwa, ale całe komplety w gustownych opakowaniach (booklet - okładka). Na łamach serwisu prezentujemy wszystkie widokówki wydane przez urząd - zarówno te okazjonalne jak i komplety. W przyszłości planujemy dodać także pocztówki wydane przez KCK...

Widokówki wydawane przez Urząd Miasta w Kostrzynie nad Odrą charakteryzują się bogatą szatą graficzną na awersie. W niemal każdym przypadku czy to zdjęcie archiwalne czy współczesne (do roku powstania!) zostało ozdobione w sposób nie krzykliwy, ale bardzo ładny - widać dobrą rękę grafika. Niestety na rewersie w większości brakuje informacji pozwalających je skatalogować i tylko dzięki pomocy A. Żurawskiej-Tatały można było zamierzony efekt osiągnąć. Pocztówki były wydawane w większości w ozdobnych bookletach i rozdawane jako komplety. Nie były także dziełem przypadku - większość z nich łączy się z projektami unijnymi, którego partnerem było miasto.

Pocztówki przedstawiają, jak już wspomniano, czasy przedwojenne - korzystając przy tym z bogatego dziedzictwa lokalnych, niemieckich wydawców sprzed roku 1945. Pozwala to zderzyć je z rzeczywistością i ukazać, jak niewiele obecny Kostrzyn nad Odrą nawiązuje do "tamtego" miasta. Również powojenne zdjęcia, choć przecież od wydania dzieli je niewiele lat, przedstawiają już często miejsca, których nie ma. Radość odkrywania tych szczegółów pozostawiam jednak Państwu...

ZOBACZ widokówki w kategorii  Lata 2000-2009 - Miasto Kostrzyn nad Odrą

Lata 1973-1989 - KAW

kawWIDOKÓWKI WYDANE PRZEZ KAW 1973-1989

W 1974 roku w Warszawie jako część koncernu Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej „Prasa-Książka-Ruch”. powstaje Krajowa Agencja Wydawnicza. W strukturach Spółdzielni KAW pozostawała aż do roku 1991, kiedy została przekształcona w przedsiębiorstwo państwowe (KAWPP). Związane było to z Ustawą z dnia 22 marca 1990 r. o likwidacji RSW "Prasa-Książka-Ruch" (Dz.U. 1990 nr 21 poz. 125). W tym czasie KAW nie tylko wydawała widokówki, ale przede wszystkim książki, komiksy czy albumy o szerokim spektrum tematycznym. Po roku 1989 nie udało mi się natrafić na kostrzyńską widokówkę z logiem KAW, można więc przypuszczać, że agencja zaprzestała działalności na tym polu po przekształceniu w KAWPP. Ciekawostką jest natomiast to, że pierwsze pocztówki z naszego miasta wydane były już w roku 1973 a więc rok przed oficjalnym powstaniem KAW!

W stopkach drukarskich (miejscu na przyklejenie znaczka) Krajowa Agencja Wydawnicza kontynuowała numerację Ruchu. Numery katalogowe widokówek zaczynały się od 37- po czym następowały kolejne cztery cyfry identyfikacyjne (37-xxxx/Y). Sytaucję komplikuje nieco fakt, że po zmianach administracyjncyh zmieniły się też numery katalogowe na postać 10-xxx/Y (ale serie rozpoczęte z numerem 37- nadla kontynuowano jako kolejne wydania). W obu przypadkach po numerze dodawano także numer wydania w postaci rzymskich cyfr (Y) a więc już po numerze katalogowym można jednoznacznie ustalić wydawcę (ani PTTK ani tym bardziej RUCH nie stosowały rzymskich cyfr). Widokówki KAW charakteryzuje także to, że wszystkie były barwne i drukowano je w wielu tysiącach egzemplarzy.

Jeżeli chodzi o miejsce druku widokówek KAW to jedynie te drukowane w Fotoizdat (Bułgaria) w latach 1973-1976 nie pozostawiają wątpliwości co do miejsca druku. Nie udało mi się natomiast jednoznacznie stwierdzić, gdzie agencja drukowała widokówki w latach 1976-1987, których miejsce produkcji ukrywa się pod enigmatycznym zapisem "Zakł. Offset." Na wielu pocztówkach nie ma nawet podanego miejsca wytworzenia, co dodatkowo utrudnia jednoznaczne określenie miejsca, w którym postały. Jedno jest natomiast pewne: KAW drukowało widokówki w dziesiątkach tysięcy egzemplarzy, w przypadku Kostrzyna sięgające nawet 40 tysięcy sztuk! Sprawia to jednocześnie, że  stosunkowo łatwo je kupić na aukcjach internetowych. Nie znaczy to jednak, że nie są pożądane – wręcz przeciwnie! Tak duży nakład powoduje, że przy cięciu pojawiały się prawdziwe „kwiatki” - na jednej widokówce na ten przykład ławeczka jest pusta, ale na kolejnym wydaniu maszyna pocięła kartonik dalej i pojawia się na niej siedzący mężczyzna...

ZOBACZ widokówki w kategorii  Lata 1973-1989 - KAW

Lata 1966-1978 - PTTK

Widokówki wydane przez PTTKWIDOKÓWKI WYKONANE LUB WYDANE
PRZEZ PTTK 1966-1978

Jak podaje Komisja Historii i Tradycji ZG PTTK (http://khit.pttk.pl/) po zjednoczeniu w roku 1950 Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego oraz Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego powstało Polskie Towarzystwo Turystyczno Krajoznawcze. Wydawanie pocztówek zostało tym samym wznowione. Z punktu widzenia autorów tego serwisu najbardziej interesujące były te wydawane w zakładach produkcyjnych PTTK: w Kłodzku (1947-1993), w Jaśle (1952-1991) i we Wrocławiu (1954-1974). Zakłady te "powstawały równolegle do rozwoju PTTK, jako przedsiębiorstwa dochodowe, ale i popularyzujące działalność programową, podlegające formalnym uwarunkowaniom wydawniczym władz".

W stopkach drukarskich (miejscu na przyklejenie znaczka) widokówki spod znaku PTTK posiadać mogły dwoistą numerację:  17-xxx (gdzie "17" oznaczało Województwo Zielonogórskie a "xxx" to kolejny numer porządkowy) lub B-17-xxx(wielobarwne pocztówki zdjęciowe). Po reformie administracyjnej kraju Kostrzyn znalazł się w Województwie Gorzowskim, uległa zmianie także numeracja. Numer "17" został zastąpiony przez "11". Co ciekawe, wiele pocztówek zostało przedrukowanych (wznowionych) pod nowym numerem katalogowym, który został podany w nawiasach. Niemniej fakt ten powoduje niemałe zamieszanie w każdej kolekcji kart pocztowych.

Wypada tutaj dodać, że niektóre widokówki w latach '60 były wydane wspólnie z Biurem Wydawniczym "RUCH". Zostały one także ujęte w niniejszym spisie ze względu na to, że na rewersie tychże pocztówek znajdowała się informacja: "WYKONANO: PTTK - Zakład Wytwórczy "Foto-Pam" Wrocław" (dla dociekliwych: pod PTTK - Z.W. Wrocław podlegał Zarząd Urządzeń Turystycznych Fotolaboratorium i Pamiątkarstwo w Kłodzku na sygnaturze oznaczany jako Z.W.KŁODZKO).  Dużo widokówek było także produkowanych w zakładach wytwórczych PTTK, ale nie znalazło się na nich logo organizacji. Z posiadanych informacji wiem, że zarówno pocztówki wydane samodzielnie przez PTTK jak i we współpracy z "RUCH" (z logiem PTTK) należą do ozdób każdej kolekcji.

UWAGA! kryterium tej kategorii jest miejsce produkcji (wykonawca)

ZOBACZ widokówki w kategorii  Lata 1966-1978 - PTTK

Lata 1961-1972 - RUCH

Widokówki wydane przez RUCHWIDOKÓWKI WYDANE PRZEZ RUCH 1961-1972

Jak podaje oficjalna strona RUCH (http://www.ruch.com.pl/) spółka powstała w roku 1918. Kanałem sprzedaży produktów oferowanych przez firmę były specjalne kioski umieszczane na dworcach kolejowych w całej Polsce. Jeszcze przed wojną RUCH wszedł na giełdę, przejmując od konkurencji punkty sprzedaży. W efekcie w 1935 roku miał ich już ponad 700. Jednym z celów przedsiębiorstwa było rozpowszechnianie polskich wydawnictw, w tym pocztówek (pod taką nazwą oficjalnie przyjęto do obiegu karty pocztowe w Polsce). Spełniały one wówczas bardzo ważną rolę w odradzającej się Polsce, będąc nośnikami polskości. W roku 1945 powstała Spółdzielnia "Czytelnik", która dała początek nowemu RUCHowi. Jak podaje Piotr Spychała w opracowaniu "Pocztówki województwa zielonogórskiego wydane przez RUCH w latach 1958-1975" w latach 1955-1972 Biuro Wydawnicze "RUCH" wydało ponad dwa miliardy (!) pocztówek. Po utworzeniu w 1973 roku Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej "Prasa-Książka-Ruch" nowa firma kontynuowała produkcję pocztówek i do roku 1989 wydała 295 milionów sztuk. Warto nadmienić, że w ramach tej ostatniej działała także Krajowa Agencja Wydawnicza, której logo jest jednak bardzo rzadko spotykane na widokówkach.

Karty pocztowe wyprodukowane w latach 1961-1975 posiadały numerację złożoną z kodu województwa (dla Kostrzyna był to nr "37": Województwo Zielonogórskie) oraz numeru porządkowego. Numeracja wyglądała więc przykładowo: "37-357". W latach 1975-1989, po reformie administracyjnej Kostrzyn znalazł się w granicach Województwa Gorzowskiego ("10"), ale w tamtym okresie widokówki z naszego miasta produkowała już KAW (dokałdniej od roku 1973-1989). Niektóre pocztówki były także produkowane przez PTTK na zlecenie RUCHu, dlatego brakuje ich w poniższym zestawieniu. W celu poznania pełnej historii pocztówki zachęcam do zapoznania się z opracowaniami Piotra Spychały i innych autorów zajmujących się tą problematyką.

Jeżeli chodzi o miejsce produkcji to do roku 1962 była to Spółdzielnia Wielobranżowa w Kłodzku. Potem w sygnaturze pojawia się oznaczenie tajemnicze ZFP "Ruch" (1963-1968) oraz ZG "Ruch" (1969-1972) czy w końcu Foto "Ruch" (1972). Niestety, nie są znane mi miejsca produkcji ukrywające się pod tymi sygnaturami - w okresie PRL RUCH był przecież monopolistą, posiadającym wiele drukarni rozsianych po całym kraju. Co zatem kryje się pod tymi skrótami? Być może czas rozwiąże tę tajemnicę...

ZOBACZ widokówki w kategorii  Lata 1961-1972 - RUCH

Copyright © 2013. WidokiKostrzyna - Kostrzyn nad Odrą na powojennych widokówkach  Rights Reserved.